Ochrona sygnalistów

Przepisy nakładają na podmioty działające w sektorze finansowym, firmy prywatne zatrudniające co najmniej 250 osób oraz wszelkie instytucje publiczne i firmy będące pod kontrolą państwa wdrożenie systemu whistleblowingowego, który umożliwi skuteczną ochronę sygnalistów. W praktyce pracodawcy są zobowiązani do stworzenia wewnętrznego kanału zgłoszeń sygnalistów, w którym wyłącznie upoważniony członek personelu będzie uprawniany do przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych. Tożsamość sygnalisty nie będzie mogła zostać ujawniona innej osobie i wyłącznie pracownik upoważniony do przyjmowania zgłoszeń będzie mógł kontaktować się z sygnalistą, co w praktyce umożliwi sygnaliście pozostać anonimowym dla pozostałych osób. Przepisy nakładają kary na pracodawców, którzy nie dotrzymują obowiązku zachowania poufności tożsamości sygnalisty.

W związku z dokonanym zgłoszeniem sygnalista nie może ponosić odpowiedzialności za naruszenie obowiązku poufności, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa i przepisów o ochronie danych osobowych, praw autorskich czy zniesławienie. Pracodawca nie może dochodzić roszczeń odszkodowawczych od sygnalisty, jeżeli poniósłby szkodę w wyniku ujawnienia naruszeń przepisów prawnych.

Pracodawca nie może stosować wobec sygnalisty działań odwetowych polegających na dyskryminowaniu w pracy, rozwiązaniu umowy o pracę, zmniejszeniu wynagrodzenia czy zmiany stanowiska lub miejsca wykonywania pracy. Katalog działań odwetowych wobec sygnalisty jest otwarty, a dyrektywa przyjmuje domniemanie, że jeżeli sygnalista poniósł szkodę, to jest ona wynikiem podjętych działań odwetowych, a ciężar udowodnienia zasadności działań ciąży na pracodawcy.

Dyrektywa 2019/1937 wprowadza obowiązek ustanowienia sankcji karnych na pracodawców, którzy utrudniają dokonywanie zgłoszeń oraz podejmują działania odwetowe wobec osób zgłaszających nieprawidłowości i naruszenia bądź wszczynają postępowania wobec sygnalistów.

Adwokat albo radca prawny jest zalecanym rozwiązaniem, by przygotować przedsiębiorstwo do spełnienia wymogów dyrektywy o ochronie sygnalistów. W kancelarii BTLA zespół prawników zajmuje wdrożeniem odpowiednich procedur wewnętrznych oraz kanałów zgłaszania nieprawidłowości w strukturach przedsiębiorstw.